Sneeuwpret in de tuinkunst

Als we opschieten lukt het nog: spelen in de sneeuw. Hier een idee voor wat sneeuwpret, met enig timmerwerk:

Johann Gottfried Grohmann, Ideenmagazin für Liebhaber von Gärten, Englischen Anlagen und für Besitzer von Landgütern, Heft 33, Tab. VII,
Foto: TuinTerTijd, 2009

Uit: Johann Gottfried Grohmann, Ideenmagazin für Liebhaber von Gärten, Englischen Anlagen und für Besitzer von Landgütern, Heft 33, Tab. VII, Leipzig circa 1800: Dieses Blatt enthält eine originelle Idee, die man in den Gärten vornehmer Russen oft ausgeführt sieht. (…) welche, wenn man einen starken Frost vermuthet, zu wiederholten Mahlen mit Wasser übergossen werden, und folglich einen spiegelglatte Fläche gewähren. (…) 

Het vergt enig timmerwerk: Sie besteht in einem Bau von Holz, der ohngefähr die Gestalt einer Chinesischen Brücke hat. Auf der einen Seite führen zwei Treppen hinauf: die andere Seite ist mit Bretern ausgetafelt, (…) Auf dieser Fläche fähret man auf Schlittschuhen (moedig!) oder kleinen Schlitten so lange hinunter, als man die des Treppensteigens wegen damit verbundene Bewegung ertragen kann. Vorzüglich werden diese künstlichen Eisberge an Teichen und Flüssen angelegt, damit die Fahrt verlängert werde. Die Seitengeländer sind mit Stämmchen von Nadelholz, und die Ecken der obern horizontalen Fläche mit bunten Wimpeln verziert.

gauw aan het werk dus!

In Nederland is mij slechts één, niet meer bestaande, sneeuwschans bekend; op landgoed Broekhuizen in Leersum zou iets dergelijks hebben bestaan. Hoe deze er heeft uitgezien en in welke periode deze heeft bestaan? Ik weet het helaas niet. Misschien wil Wim de naam verklappen? Het is iets met ‘Russe’ staat mij bij……

FacebooktwitterlinkedinmailFacebooktwitterlinkedinmail

De Wintertuin (I)

Buiten lekker koud en prachtig wit, dat is genieten! Ondertussen neuzend door wat ‘oude’ kranten kwam ik deze advertentie tegen uit de Opregte Haarlemsche Courant  van 5 april 1869, geplaatst door E.H. Krelage, Kleinen Houtweg, Haarlem:

Ook zo moet het geweldig geweest zijn de winter door te komen, het moet er ook heerlijk geroken hebben denk ik dan maar. Even wat plaatjes, om een idee te krijgen, uit de beeldbank van het Noord-Hollands Archief:

Wintertuin Krelage
Detail uit: De Wintertuin van E.H. Krelage & Zoon te Haarlem = Jardin d’hiver de MM. E.H.Krelage & Fils à Harlem door W.Hekking jr.; E.Vermorcken. – (Amsterdam : Gebr.van Es, 1859).houtgravure, Beschrijving van den Wintertuin van E.H.Krelage en Zoon, te Haarlem, Haarlem 1859. De prent is gemaakt voor Nederlandsch Magazijn nr.18 (jg.1859), p.137-140.

 

Voor meer achtergrondinformatie, zie: De Wintertuin van E.H. Krelage & Zoon te Haarlem

Ontwerpteekening ,,,
Detail uit: Ontwerpteekening van eenen wintertuin voor den Heer Dalmeijer te Hoorn. Annotaties Het beeld, de kurk en bloemen alsmede de meubelen zijn onder deze aanneming niet begrepen. de aannemer H. Vollewens, A. Dalmeijer Erkend voor de teekening waarop de aanneming is geschied den negende mei des jaars 1800 een en tachtig. De borgen: H.C. Visser, J. Pereboom. De aannemer: H. Vollewens. De besteder: A. Dalmeijer.

Meer informatie en de hele tekening: Ontwerptekening van een wintertuin.

Tot slot: de feestzaal in het Park in de Plantage in Amsterdam. Hieronder een detail; is dit nu ook een wintertuin? In contemporaine krantenberichten wordt hij in elk geval wel wintertuin genoemd. Ook weer via de beeldbank van het Noord-Hollands Archief in het groot te bekijken. Zie: De feestzaal in de Plantage in Amsterdam. 

Amsterdam, de feestzaal

De wintertuin, niet te verwarren met een oranjerie, een tuinkamer of kas, interessant om meer onderzoek naar dit fenomeen te doen en een inventarisatie te maken van de wintertuinen die ons land rijk geweest is, en die nu nog bestaan. Dit wordt vast nog eens een cahier voor de Reeks voor de tuingeschiedenis……

FacebooktwitterlinkedinmailFacebooktwitterlinkedinmail

Een onbekend werk van Johan David Zocher (1791-1870) of werk van een onbekende Zocher?

In de kasboeken van Huis Rosendael (Gelders Archief, Huisarchief Rosendael, toegangsnummer: 0525, inventarisnummer: 711) staat een aantekening die mijn nieuwsgierigheid wekt; op 28 april 1819 wordt de volgende uitgave vermeld: door of aan Zogher in ‘s Hage Tuinman voor het opmaken van t plaatsie in April 1819 4 gulden en 16 stuivers.

Aantekening kasboek Huis Rosendael, Zogher, april 1819
Foto: TuinTerTijd, 2013

Huis Rosendael was in 1819 in het bezit van Reinhard J.C. Torck (1775-1810) en Goswina G. van Neukirchen gen. Nyvenheim (1781-1830). De familie Torck bezat eveneens een huis in ’s Gravenhage, op de hoek van het Voorhout en de Kneuterdijk. Het is vast en zeker t plaatsie van dit huis wat in deze post wordt bedoeld. En natuurlijk denk je meteen aan Johan David Zocher, die toen werkzaam was als (tuin)architect, en wiens vader Johann David Zocher (1763-1817) ook tuinarchitect was, en een kwekerij in Haarlem bezat. Zocher jr. heeft in 1836 zeker een ontwerptekening gemaakt voor de aanleg van Huis Rosendael. Hiervan bestaat een gesigneerd en gedateerd ontwerp; zie hier

FacebooktwitterlinkedinmailFacebooktwitterlinkedinmail